Từ những hàng dừa quen thuộc ở Trà Vinh, chị Thạch Thị Chal Thi bắt đầu tìm một cách khác để cây dừa quê mình tạo ra nhiều giá trị hơn, thay vì chỉ dừng lại ở những sản phẩm quen thuộc từ trái dừa. 

Hành trình tìm kiếm ấy đưa chị đến với mật hoa dừa – nguồn nguyên liệu được thu trực tiếp từ hoa dừa trước khi hoa phát triển thành trái. Từ những giọt mật đầu tiên, một hướng đi mới dần mở ra: cây dừa không chỉ tạo ra sản phẩm, mà còn có thể tạo thêm việc làm và sinh kế cho những người đang gắn bó với vùng dừa. 

Hành trình ấy được VTC News ghi lại trong bài viết “Cô gái Khmer và hành trình biến cây dừa thành sinh kế cho người miền Tây”. 

Đằng sau câu chuyện về một người phụ nữ tìm hướng đi mới từ cây dừa là câu chuyện về cách một nguồn nguyên liệu quê nhà có thể tạo thêm giá trị ngay tại nơi nó được sinh ra – từ hoa dừa, sản phẩm đến sinh kế cho người dân địa phương. 

Chị Thạch Thị Chal Thi và hành trình tìm hướng đi mới cho cây dừa Trà Vinh.

Từ cây dừa Trà Vinh đến sản phẩm từ mật hoa dừa 

Sinh ra và lớn lên tại Tiểu Cần, chị Thạch Thị Chal Thi có sự gắn bó với cây dừa từ nhỏ. 

Năm 2018, khi hạn hán và xâm nhập mặn ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp tại quê nhà, câu chuyện về giá trị của cây dừa trở nên gần gũi hơn bao giờ hết. Nếu chỉ khai thác những sản phẩm quen thuộc từ trái dừa, liệu có thể tìm thêm một hướng đi để cây dừa tạo ra nhiều giá trị hơn cho người nông dân? 

Sau khi hoàn thành chương trình thạc sĩ Công nghệ thực phẩm, chị Chal Thi bắt đầu tìm hiểu về mật hoa dừa. 

Khác với nước dừa nằm bên trong trái, mật hoa dừa được thu trực tiếp từ hoa trước khi hoa phát triển thành trái. Để thu mật, người thợ phải có kinh nghiệm mát-xa hoa, dùng chày gỗ tác động với lực phù hợp và xử lý mặt hoa để duy trì dòng mật. 

Đây là kỹ thuật gắn với nghề truyền thống của người Khmer Nam Bộ. 

Thu mật hoa dừa - ngành nghề truyền thống của người Khmer Nam Bộ.

Từ một nghề gắn với đời sống của người dân địa phương, mật hoa dừa dần trở thành một nguồn nguyên liệu có thể phát triển thành nhiều sản phẩm khác nhau. 

Và cũng từ đó, cây dừa Trà Vinh bắt đầu được nhìn theo một cách khác: không chỉ cho trái, cây dừa còn có thể tạo ra giá trị từ chính những bông hoa. 

Khi mật hoa dừa trở thành một sinh kế 

Một sản phẩm từ mật hoa dừa bắt đầu từ vườn dừa, nhưng câu chuyện không kết thúc ở đó. 

Để có những giọt mật, cần có người chăm sóc cây, người thu mật và những hộ nông dân gắn bó với vùng nguyên liệu. Sau đó là người lao động tại nhà máy, những người đưa sản phẩm ra thị trường và người tiêu dùng ở phía cuối hành trình. 

Từ nghề thu mật hoa dừa, Sokfarm hiện liên kết với hơn 150 hộ, vùng nguyên liệu dừa hữu cơ khoảng 60 ha và tạo sinh kế cho hàng trăm người tại địa phương. 

Những con số này cho thấy một điều: khi giá trị của cây dừa được mở rộng, cơ hội tạo thu nhập cũng có thể được mở rộng theo. 

Sokfarm liên kết với hơn 150 hộ nông dân, phát triển vùng nguyên liệu mật hoa dừa hữu cơ tại địa phương.

Đằng sau đó là những câu chuyện rất đời thường. 

Có những người từng làm công việc nặng nhọc trước khi tìm đến nghề thu mật. Có những người phụ nữ có thêm thu nhập để dành dụm cho việc học của con. 

Một trong những người gắn bó với nghề thu mật là chú Sa Rây. Trước đây, chú làm công việc vận chuyển vật liệu xây dựng, thường xuyên phải mang vác nặng. Khi sức khỏe không còn phù hợp với công việc cũ, chú chuyển sang nghề thu mật hoa dừa. 

Sau nhiều năm gắn bó với công việc, chú chia sẻ: 

“Hạnh phúc là được leo cây dừa thu mật mỗi ngày.” 

Chú Sa Rây gắn bó với nghề thu mật hoa dừa tại vùng nguyên liệu Sokfarm.

Một câu nói giản dị nhưng gợi lên một điều rất gần gũi: sinh kế đôi khi không cần bắt đầu từ những điều quá lớn. Đó có thể là một công việc phù hợp với sức khỏe, một khoản thu nhập và cơ hội được tiếp tục làm việc ngay trên quê hương. 

Từ cây dừa đến sản phẩm, từ sản phẩm đến việc làm – đó là giá trị được nối dài của mật hoa dừa. 

Một nguyên liệu, nhiều sản phẩm và một vùng nguyên liệu được nối dài 

Từ năm 2019, Sokfarm bắt đầu phát triển các sản phẩm từ mật hoa dừa. Nguồn mật được đưa vào nhiều dòng sản phẩm như mật hoa dừa tươi, mật hoa dừa cô đặc, đường hoa dừa, giấm mật hoa dừa và nước tương mật hoa dừa. 

Điều này tạo ra một chuỗi giá trị bắt đầu từ chính vùng nguyên liệu. 

Người nông dân chăm sóc vườn dừa. Người thợ thu mật. Mật được đưa về sản xuất. Sản phẩm đến với người tiêu dùng trong nước và từng bước tiếp cận thị trường quốc tế. 

Mỗi sản phẩm vì thế không chỉ mang theo câu chuyện của nguyên liệu mà còn gắn với những người đứng phía sau quá trình tạo ra sản phẩm. 

Đây cũng là điểm đặc biệt trong câu chuyện của chị Chal Thi: lựa chọn một nguyên liệu gắn với quê hương và tìm cách để nguyên liệu ấy tạo thêm giá trị ngay tại nơi nó được sinh ra. 

Từ nguồn mật hoa dừa, Sokfarm phát triển nhiều dòng sản phẩm, góp phần gia tăng giá trị cho nguyên liệu địa phương.

Từ một câu chuyện địa phương đến sự ghi nhận của FAO 

Hành trình của chị chị Chal Thi không chỉ được nhìn nhận ở câu chuyện khởi nghiệp từ cây dừa. 

Năm 2026, FAO Việt Nam lựa chọn chị là một trong 10 phụ nữ tiêu biểu trong Hệ thống Nông nghiệp – Thực phẩm và Phát triển Nông thôn năm 2026, trong khuôn khổ Năm Quốc tế về Phụ nữ Làm nông. 

Sự ghi nhận này cũng cho thấy một câu chuyện bắt đầu từ một vùng quê có thể mở rộng thành câu chuyện về vai trò của phụ nữ trong nông nghiệp, đổi mới sản phẩm và phát triển sinh kế. 

Từ kiến thức Công nghệ thực phẩm, chị Chal Thi tìm cách phát triển một nguyên liệu địa phương. 

Từ nghề thu mật truyền thống của người Khmer Nam Bộ, những kinh nghiệm cũ được tiếp tục sử dụng trong một mô hình sản xuất mới. 

Và từ những vườn dừa ở Trà Vinh, một chuỗi giá trị được xây dựng với sự tham gia của người nông dân và người lao động. 

Chị Thạch Thị Chal Thi được FAO Việt Nam lựa chọn là một trong 10 phụ nữ tiêu biểu trong lĩnh vực Nông nghiệp – Thực phẩm và Phát triển Nông thôn năm 2026.

“Nông nghiệp hạnh phúc” bắt đầu từ những điều rất gần 

“Sok” trong tiếng Khmer nghĩa là hạnh phúc. 

Với Sokfarm, Nông nghiệp hạnh phúc không chỉ nằm ở việc tạo ra một sản phẩm mới từ cây dừa. Đó còn là cách doanh nghiệp nhìn vào mối liên kết giữa người nông dân, người lao động, vùng nguyên liệu và thị trường. 

Một cây dừa được chăm sóc để tạo ra nguyên liệu. 

Người nông dân có thêm cơ hội tạo thu nhập từ vườn dừa. 

Người thợ có thể gắn bó với nghề thu mật. 

Mật hoa dừa được phát triển thành sản phẩm và đến với người tiêu dùng. 

Khi những phần việc ấy kết nối với nhau, giá trị của cây dừa không còn dừng lại ở một sản phẩm cuối cùng. 

Giá trị ấy trở thành sinh kế cho những người đang gắn bó với cây dừa. 

Một hướng đi mới cho cây dừa không chỉ tạo ra sản phẩm mới, mà còn có thể tạo thêm cơ hội để người dân tiếp tục làm việc và xây dựng cuộc sống ngay trên quê hương mình. 

Nông nghiệp hạnh phúc bắt đầu từ sự gắn kết giữa vùng nguyên liệu, người nông dân, người lao động và các sản phẩm từ mật hoa dừa.

Câu chuyện về Thạch Thị Chal Thi trên VTC News 

Từ những cây dừa ở Trà Vinh đến nghề thu mật hoa dừa, từ những người đang gắn bó với công việc thu mật đến hành trình phát triển Sokfarm, câu chuyện của Thạch Thị Chal Thi được VTC News kể lại qua nhiều góc nhìn. 

Đó là câu chuyện về một người phụ nữ trở về quê và tìm thấy một hướng đi mới từ cây dừa. Nhưng rộng hơn, đó còn là câu chuyện về mật hoa dừa, người nông dân, người lao động và những giá trị được tạo ra từ một vùng nguyên liệu Trà Vinh. 

Nếu muốn tìm hiểu đầy đủ hơn về hành trình ấy, từ những ngày đầu tìm hướng đi mới cho cây dừa đến câu chuyện của những người đang gắn bó với nghề thu mật, bạn có thể đọc bài viết của VTC News: 

“Cô gái Khmer và hành trình biến cây dừa thành sinh kế cho người miền Tây”. 

Sokfarm – Nông nghiệp hạnh phúc.