Khi nhìn thấy dòng chữ Organic trên bao bì, nhiều người thường nghĩ rằng chỉ cần người nông dân không sử dụng phân bón hóa học hay thuốc bảo vệ thực vật hóa học là đã đủ để tạo nên một sản phẩm hữu cơ.
Thực tế, để một vùng nguyên liệu được chứng nhận hữu cơ quốc tế, tiêu chuẩn không chỉ đánh giá những gì người nông dân sử dụng, mà còn xem xét cách toàn bộ khu vực sản xuất được quản lý. Từ ranh giới khu vườn, nguồn nước, hồ sơ canh tác đến việc phân tách với khu vực sản xuất thông thường đều được kiểm tra trong quá trình đánh giá.
Trong đó, vùng đệm là một yêu cầu quan trọng nhưng lại ít được người tiêu dùng biết đến.
Đây không phải là một chi tiết mang tính hình thức mà là một phần của hệ thống quản lý nhằm góp phần bảo vệ tính toàn vẹn của vùng nguyên liệu hữu cơ.
Theo nội dung tập huấn canh tác dừa hữu cơ của Sokfarm, vùng đệm là khu vực được bố trí rõ ràng giữa vùng sản xuất hữu cơ và khu vực sản xuất không theo tiêu chuẩn hữu cơ. Vùng đệm có thể là kênh mương, hàng cây che chắn hoặc các hình thức phân tách phù hợp, miễn đảm bảo hiệu quả ngăn cách giữa hai khu vực sản xuất.
Mục tiêu của vùng đệm là giúp hệ thống sản xuất hữu cơ được quản lý rõ ràng, hạn chế những tác động từ bên ngoài có thể ảnh hưởng đến vùng nguyên liệu.
Có thể hình dung vùng đệm giống như một "ranh giới quản lý". Nhờ có ranh giới này, người sản xuất, đơn vị chứng nhận và cả người tiêu dùng đều có cơ sở để xác định đâu là khu vực được quản lý theo tiêu chuẩn hữu cơ.
Vùng đệm giúp phân định rõ khu vực sản xuất hữu cơ với khu vực sản xuất thông thường.
Nông nghiệp hữu cơ không chỉ hướng đến việc tạo ra nông sản mà còn hướng đến việc xây dựng một hệ sinh thái sản xuất bền vững.
Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), việc sản xuất nông nghiệp theo hướng bền vững cần quan tâm đồng thời đến sức khỏe của đất, nguồn nước và đa dạng sinh học. Chính vì vậy, các hệ thống hữu cơ luôn xây dựng nhiều lớp quản lý để giảm thiểu tác động từ hoạt động sản xuất đến môi trường xung quanh và ngược lại.
Trong hệ thống đó, vùng đệm là một trong những giải pháp giúp phân định rõ ràng khu vực sản xuất hữu cơ với khu vực sản xuất thông thường, tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý và đánh giá.
Bên cạnh đó, nhiều nghiên cứu quốc tế cũng ghi nhận rằng các hệ thống canh tác hữu cơ thường có mức độ đa dạng sinh học cao hơn. Theo IFOAM – Organics International, các trang trại hữu cơ có trung bình cao hơn khoảng 30% số lượng loài sinh vật so với các hệ thống canh tác thông thường. Điều này góp phần tạo nên hệ sinh thái cân bằng và hỗ trợ các quá trình sinh học tự nhiên.
Có thể thấy, vùng đệm không hoạt động độc lập mà là một mắt xích trong toàn bộ hệ thống quản lý vùng nguyên liệu
Vùng đệm không chỉ là một khoảng đất trống
Nhiều người cho rằng chỉ cần để lại một khoảng cách giữa hai khu vực sản xuất là đủ.
Thực tế, vùng đệm cần được thiết kế phù hợp với điều kiện của từng khu vực sản xuất.
Theo tài liệu tập huấn của Sokfarm, vùng đệm có thể được hình thành bằng:
Điều quan trọng không nằm ở hình thức mà ở việc vùng đệm phải được xác định rõ ràng, duy trì ổn định và được quản lý xuyên suốt trong quá trình sản xuất.
Nếu chỉ có vùng đệm mà không quản lý toàn bộ quá trình sản xuất thì vẫn chưa đủ để đáp ứng tiêu chuẩn hữu cơ.
Theo nội dung tập huấn, người sản xuất còn phải thực hiện nhiều yêu cầu khác như:
Có thể thấy, chứng nhận hữu cơ không chỉ đánh giá kết quả cuối cùng mà còn đánh giá toàn bộ hệ thống quản lý vùng nguyên liệu.
Hiện nay, Sokfarm đang phát triển hơn 60 ha vùng nguyên liệu dừa hữu cơ theo tiêu chuẩn quốc tế.
Ngay từ khi xây dựng vùng nguyên liệu, các khu vườn được xác định ranh giới rõ ràng và quản lý theo cùng một hệ thống tiêu chuẩn. Người nông dân được tập huấn định kỳ về quy trình canh tác hữu cơ, hướng dẫn ghi chép nhật ký sản xuất, quản lý vật tư đầu vào và phối hợp với đội ngũ kỹ thuật trong các đợt kiểm tra nội bộ trước khi được đánh giá bởi tổ chức chứng nhận độc lập.
Vùng nguyên liệu được đánh giá định kỳ bởi tổ chức chứng nhận độc lập nhằm đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn hữu cơ quốc tế.
Nhờ đó, mỗi lít mật hoa dừa không chỉ được tạo nên từ quá trình chăm sóc cây dừa mà còn từ một hệ thống quản lý minh bạch, có khả năng truy xuất nguồn gốc từ vùng nguyên liệu đến thành phẩm.
Người tiêu dùng thường chỉ nhìn thấy sản phẩm cuối cùng trên kệ hàng, nhưng phía sau đó là rất nhiều yêu cầu mà người sản xuất cần tuân thủ.
Một vùng nguyên liệu hữu cơ không được xây dựng chỉ bằng việc "không sử dụng hóa chất". Đó là sự kết hợp giữa quy hoạch vùng sản xuất, quản lý ranh giới, đào tạo nông hộ, lưu trữ hồ sơ, kiểm tra nội bộ và đánh giá định kỳ từ bên thứ ba.
Theo FAO, các hệ thống canh tác hữu cơ còn ghi nhận nhiều lợi ích đối với đất như hoạt động sinh học của đất cao hơn và khả năng duy trì hệ sinh thái tốt hơn so với nhiều hệ thống canh tác thông thường. Đây cũng là lý do các tiêu chuẩn hữu cơ luôn coi việc quản lý vùng nguyên liệu là nền tảng của sản xuất bền vững.
Đối với Sokfarm, vùng đệm không chỉ là yêu cầu của chứng nhận mà còn thể hiện cam kết xây dựng một vùng nguyên liệu minh bạch, nơi mỗi sản phẩm đều có thể truy xuất nguồn gốc và được tạo ra từ quy trình canh tác được kiểm soát.
Sản phẩm từ mật hoa dừa Sokfarm được sản xuất từ vùng nguyên liệu hữu cơ có thể truy xuất nguồn gốc.
Vùng đệm trong canh tác hữu cơ là gì?
Là khu vực được bố trí giữa vùng sản xuất hữu cơ và khu vực sản xuất thông thường nhằm tạo ranh giới quản lý rõ ràng và đáp ứng yêu cầu của tiêu chuẩn hữu cơ.
Vùng đệm có bắt buộc không?
Theo nội dung tập huấn của Sokfarm, vùng đệm là một yêu cầu cần được thiết lập khi tồn tại đồng thời khu vực sản xuất hữu cơ và phi hữu cơ, nhằm đảm bảo hiệu quả quản lý vùng nguyên liệu.
Vùng đệm có thể được tạo bằng những cách nào?
Có thể sử dụng kênh mương, hàng cây che chắn hoặc các giải pháp phân tách phù hợp với điều kiện thực tế của khu vực sản xuất.
Vì sao vùng đệm quan trọng đối với chứng nhận hữu cơ?
Bởi vùng đệm là một phần của hệ thống quản lý vùng nguyên liệu, giúp phân định rõ khu vực sản xuất và hỗ trợ quá trình kiểm tra, đánh giá cũng như truy xuất nguồn gốc theo tiêu chuẩn hữu cơ.
Canh tác hữu cơ là một hệ thống được xây dựng từ nhiều yêu cầu liên kết chặt chẽ với nhau. Trong đó, vùng đệm tuy không phải là yếu tố dễ nhìn thấy nhưng lại đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và bảo vệ tính toàn vẹn của vùng nguyên liệu.
Tại Sokfarm, việc xây dựng vùng đệm được thực hiện song song với đào tạo nông dân, quản lý hồ sơ, kiểm tra nội bộ và duy trì các yêu cầu của tiêu chuẩn hữu cơ quốc tế. Chính sự đồng bộ đó góp phần tạo nên những sản phẩm từ mật hoa dừa có nguồn gốc minh bạch, được sản xuất theo một hệ thống quản lý bền vững và đáng tin cậy.
Bạn cần Đăng nhập blog.or Đăng ký blog.to_comment.
Danh sách bình luận (0)