Phụ nữ không chỉ tham gia sản xuất – phụ nữ có thể dẫn dắt đổi mới nông nghiệp 

Nhắc đến nông nghiệp, nhiều người thường nghĩ đến hình ảnh người nông dân cần cù trên đồng ruộng, vườn cây. Nhưng ngày nay, phụ nữ còn đảm nhận nhiều vai trò hơn thế: nghiên cứu sản phẩm, ứng dụng công nghệ, khởi nghiệp, phát triển thị trường và tạo ra những hướng đi mới cho nông nghiệp quê hương. 

Câu chuyện của chị Thạch Thị Chal Thi – Nhà sáng lập, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Trà Vinh Farm (Sokfarm) – là một ví dụ gần gũi. Từ tình yêu quê hương và mong muốn tìm hướng đi mới cho cây dừa Trà Vinh, chị cùng cộng sự đã bắt đầu hành trình khởi nghiệp với mật hoa dừa, từng bước phát triển những sản phẩm hữu cơ mang giá trị riêng của nông sản bản địa. 

Ngày 15/10/2026, chị Chal Thi vinh dự được Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) ghi nhận là một trong 10 phụ nữ Việt Nam có đóng góp nổi bật trong lĩnh vực nông nghiệp – thực phẩm và phát triển nông thôn năm 2026. Đây không chỉ là niềm vui của riêng chị mà còn là sự khích lệ dành cho những người phụ nữ đang góp sức đổi mới nền nông nghiệp Việt Nam. 

Chị Thạch Thị Chal Thi được FAO ghi nhận những đóng góp trong lĩnh vực nông nghiệp – thực phẩm năm 2026.

FAO vinh danh 10 phụ nữ Việt Nam: Sự ghi nhận mang ý nghĩa quốc tế 

FAO là cơ quan chuyên môn của Liên Hợp Quốc, hoạt động trong lĩnh vực lương thực và nông nghiệp, với sứ mệnh thúc đẩy an ninh lương thực, cải thiện dinh dưỡng và phát triển nông nghiệp bền vững trên toàn cầu. 

Năm 2026 được Liên Hợp Quốc chọn là Năm Quốc tế Nữ nông dân (International Year of the Woman Farmer 2026), nhằm nâng cao nhận thức về những đóng góp quan trọng nhưng đôi khi chưa được ghi nhận đầy đủ của phụ nữ trong hệ thống nông nghiệp – thực phẩm. 

Trong khuôn khổ sự kiện Ngày Lương thực Thế giới 2026 tại TP. Hồ Chí Minh, FAO phối hợp cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường ghi nhận 10 phụ nữ Việt Nam có đóng góp nổi bật trong nhiều lĩnh vực, từ sản xuất nông nghiệp, kinh doanh và phát triển chuỗi giá trị nông sản đến nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, khuyến nông và quản lý. 

10 phụ nữ Việt Nam tiêu biểu được FAO ghi nhận năm 2026.

Đáng chú ý, sáng kiến FAO 100 Women Heroes in Agrifood Systems and Rural Development được triển khai trên phạm vi toàn cầu trong Năm Quốc tế Nữ nông dân 2026, nhằm tôn vinh 100 phụ nữ có đóng góp nổi bật cho hệ thống nông nghiệp – thực phẩm và phát triển nông thôn. 

Trong bối cảnh đó, sự ghi nhận dành cho chị Chal Thi mang ý nghĩa vượt ra ngoài một danh hiệu cá nhân. Đây là dịp để lan tỏa câu chuyện về những người phụ nữ Việt Nam đang dùng tri thức, tinh thần khởi nghiệp và sự sáng tạo để nâng cao giá trị nông sản, tạo việc làm và đóng góp cho cộng đồng. 

Từ mật hoa dừa hữu cơ đến hướng đi mới cho nông nghiệp quê hương 

Năm 2019, chị Chal Thi bắt đầu hành trình khởi nghiệp tại Trà Vinh với mong muốn tìm hướng phát triển mới cho cây dừa trong tình hình biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn tại đây. Thay vì chỉ tập trung vào những sản phẩm quen thuộc, chị lựa chọn nghiên cứu và phát triển mật hoa dừa – một nguyên liệu gắn liền với tài nguyên bản địa và tri thức truyền thống của người dân địa phương. 

Mật hoa dừa – nguyên liệu bản địa mở ra hướng đi mới cho nông sản Trà Vinh.

Hành trình ấy không đơn giản là đưa một sản phẩm mới ra thị trường. Đội ngũ Sokfarm phải từng bước nghiên cứu quy trình thu mật, phát triển sản phẩm, tổ chức sản xuất và xây dựng niềm tin với người tiêu dùng. 

Từ nguyên liệu ban đầu, Sokfarm phát triển nhiều dòng sản phẩm từ mật hoa dừa hữu cơ, hướng đến việc gia tăng giá trị cho cây dừa và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường trong nước lẫn quốc tế. 

Đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp đôi khi không bắt đầu từ những điều quá lớn lao. Đó có thể là việc nhìn một nguyên liệu quen thuộc bằng góc nhìn mới, tìm ra phương pháp chế biến phù hợp hoặc kết nối sản phẩm địa phương với nhu cầu của thị trường hiện đại. 

Câu chuyện của chị Chal Thi cho thấy phụ nữ hoàn toàn có thể tham gia vào quá trình ấy, từ khâu hình thành ý tưởng đến nghiên cứu, phát triển sản phẩm và điều hành doanh nghiệp. 

Ứng dụng công nghệ để nâng cao giá trị nông sản 

Để nông sản địa phương có thể tiếp cận những thị trường ngày càng đòi hỏi cao, kinh nghiệm truyền thống cần được kết hợp với khoa học, công nghệ và quy trình sản xuất phù hợp. 

Tại Sokfarm, hành trình phát triển mật hoa dừa gắn liền với việc nghiên cứu quy trình chế biến, ứng dụng công nghệ trong sản xuất và xây dựng các tiêu chuẩn chất lượng cho sản phẩm hữu cơ. 

Việc đầu tư vào công nghệ không chỉ nhằm tạo ra sản phẩm mới, mà còn giúp doanh nghiệp kiểm soát quy trình, duy trì chất lượng và từng bước đáp ứng yêu cầu của những thị trường khác nhau. 

Nhà máy Sokfarm ứng dụng công nghệ cô đặc chân không trong chế biến mật hoa dừa.

Đây cũng là một hướng đi quan trọng đối với nông nghiệp Việt Nam: chuyển từ việc chủ yếu bán nguyên liệu sang phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn, có khả năng truy xuất và đáp ứng các tiêu chuẩn phù hợp. 

Vai trò của người phụ nữ trong quá trình này không chỉ nằm ở sự khéo léo hay cần cù. Đó còn là năng lực nghiên cứu, tư duy quản trị, khả năng tiếp cận công nghệ và sự kiên trì theo đuổi những ý tưởng mới. 

Khi có cơ hội phát huy năng lực, phụ nữ có thể trở thành những người khởi xướng và dẫn dắt đổi mới trong toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp. 

Đổi mới nông nghiệp phải đi cùng sinh kế của người nông dân 

Với Sokfarm, phát triển sản phẩm không phải là đích đến duy nhất. Một hướng đi mới chỉ thực sự có ý nghĩa khi những giá trị tạo ra được chia sẻ với người nông dân và cộng đồng địa phương. 

Theo thông tin được công bố, mô hình Sokfarm hiện liên kết với hơn 150 hộ trồng dừa, tạo việc làm cho hơn 300 lao động, trong đó 65% là người Khmer và phụ nữ nông thôn. Sản phẩm của doanh nghiệp có mặt tại hơn 400 điểm bán trong nước và được xuất khẩu sang 11 quốc gia. 

Những kết quả này cho thấy hành trình khởi nghiệp từ một nguyên liệu bản địa có thể mở ra nhiều cơ hội hơn cho địa phương, từ phát triển vùng nguyên liệu đến tạo việc làm và mở rộng thị trường. 

Đặc biệt, việc tạo cơ hội cho phụ nữ tham gia vào chuỗi giá trị nông nghiệp có ý nghĩa thiết thực đối với phát triển nông thôn. Khi phụ nữ có công việc ổn định, được nâng cao kỹ năng và có điều kiện phát huy năng lực, lợi ích không chỉ dừng lại ở mỗi cá nhân mà còn lan tỏa đến gia đình và cộng đồng. 

Đó cũng là tinh thần mà Sokfarm hướng đến trong hành trình xây dựng mô hình “Nông nghiệp hạnh phúc”: phát triển kinh doanh gắn với sinh kế người dân và sự bền vững của quê hương. 

Khi phụ nữ có cơ hội, nông nghiệp có thêm những hướng đi mới 

Sự ghi nhận của FAO dành cho chị Thạch Thị Chal Thi là niềm tự hào đối với tập thể Sokfarm và bà con nông dân đã cùng nhau vun đắp hành trình này. 

Với Sokfarm, câu chuyện của chị cũng là lời nhắc rằng đổi mới nông nghiệp không chỉ cần công nghệ hay nguồn lực đầu tư, mà còn cần những con người dám bắt đầu, dám thử nghiệm và kiên trì tìm kiếm giải pháp phù hợp với quê hương mình. 

Phụ nữ có thể là người trực tiếp sản xuất, nhà nghiên cứu, người khởi nghiệp hoặc người lãnh đạo doanh nghiệp. Dù ở vị trí nào, khi được trao cơ hội và có điều kiện phát huy năng lực, họ đều có thể góp phần tạo ra những thay đổi tích cực cho hệ thống nông nghiệp – thực phẩm. 

Từ câu chuyện mật hoa dừa tại Trà Vinh, Sokfarm mong muốn tiếp tục lan tỏa niềm tin rằng những tài nguyên gần gũi của quê hương, khi được kết hợp cùng tri thức, công nghệ và tinh thần sáng tạo, có thể mở ra nhiều cơ hội phát triển bền vững. 

Bởi sau cùng, giá trị của một hành trình khởi nghiệp không chỉ nằm ở sản phẩm được tạo ra, mà còn ở những cơ hội mới cho người nông dân, những đóng góp cho cộng đồng và những giá trị tốt đẹp được vun đắp cho quê hương. 

Sokfarm – Nông nghiệp hạnh phúc.