Khi cầm trên tay một sản phẩm có chứng nhận hữu cơ, nhiều người có thể đặt câu hỏi: Làm sao để biết sản phẩm đó thực sự đáp ứng các yêu cầu của tiêu chuẩn hữu cơ?
Câu trả lời không chỉ nằm ở một lần kiểm tra hay một logo trên bao bì. Để được chứng nhận và tiếp tục duy trì chứng nhận, doanh nghiệp phải xây dựng hệ thống kiểm soát phù hợp với chương trình chứng nhận áp dụng, đồng thời trải qua các hoạt động đánh giá để xác minh việc tuân thủ trong quá trình sản xuất.
Tại Sokfarm, hành trình kiểm chứng được thực hiện xuyên suốt từ vùng nguyên liệu, hệ thống quản lý, nhà máy sản xuất đến thành phẩm, với sự đánh giá của tổ chức chứng nhận độc lập. Hiện Sokfarm duy trì các chứng nhận hữu cơ quốc tế như USDA Organic, EU Organic, JAS Organic và Canada Organic.
Vậy một hệ thống sản xuất hữu cơ được kiểm chứng như thế nào và điều gì diễn ra phía sau một chứng nhận hữu cơ?
Không. Đối với các chương trình chứng nhận hữu cơ, doanh nghiệp không chỉ cần đáp ứng yêu cầu tại thời điểm được chứng nhận mà còn phải duy trì sự phù hợp trong suốt quá trình hoạt động.
Điều này có nghĩa là doanh nghiệp cần tiếp tục kiểm soát vùng nguyên liệu, nguyên liệu đầu vào, quy trình sản xuất, hồ sơ, truy xuất nguồn gốc và các yêu cầu liên quan theo chương trình chứng nhận đang áp dụng.
Các hoạt động đánh giá và giám sát được thực hiện theo quy định của từng chương trình chứng nhận. Qua đó, tổ chức chứng nhận có thể xác minh rằng hệ thống của doanh nghiệp vẫn được vận hành phù hợp và các yêu cầu hữu cơ tiếp tục được đáp ứng.
Vì vậy, có thể hiểu đơn giản rằng chứng nhận hữu cơ không phải là một tấm giấy chứng nhận cho một thời điểm, mà gắn với quá trình duy trì sự phù hợp của cả hệ thống.
Một sản phẩm từ mật hoa dừa đi qua nhiều mắt xích trước khi trở thành thành phẩm. Vì vậy, quá trình đánh giá cũng không chỉ nhìn vào sản phẩm cuối cùng mà xem xét các khâu có liên quan trong chuỗi sản xuất.
1. Rà soát hệ thống quản lý và hồ sơ
Một trong những bước quan trọng là xem xét hệ thống hồ sơ mà doanh nghiệp sử dụng để quản lý hoạt động hữu cơ.
Tùy phạm vi chứng nhận, hồ sơ có thể liên quan đến vùng nguyên liệu, thông tin nông hộ, quy trình sản xuất, nguyên liệu đầu vào, sản lượng, tồn kho, truy xuất nguồn gốc và các tài liệu kiểm soát khác.
Tại Sokfarm, hệ thống hồ sơ giúp kết nối thông tin giữa vùng nguyên liệu và nhà máy, qua đó tạo cơ sở để đối chiếu dữ liệu trong quá trình đánh giá.
Hồ sơ không chỉ có ý nghĩa lưu trữ. Khi đánh giá viên yêu cầu, doanh nghiệp cần có khả năng sử dụng những dữ liệu này để chứng minh nguồn gốc và quá trình vận hành của sản phẩm.
Sau khi xem xét hồ sơ, đánh giá viên có thể kiểm tra thực tế tại các vùng nguyên liệu thuộc phạm vi đánh giá.
Tại đây, nội dung kiểm tra có thể bao gồm điều kiện canh tác, hoạt động quản lý vùng nguyên liệu, việc sử dụng các đầu vào được phép và sự phù hợp giữa thực tế với hồ sơ.
Đánh giá viên cũng có thể trao đổi trực tiếp với người nông dân để xác minh thông tin liên quan đến quá trình canh tác và quản lý vườn.
Trong trường hợp cần xác minh, mẫu có thể được lấy tại vùng nguyên liệu để gửi đến phòng thí nghiệm phân tích theo yêu cầu của chương trình chứng nhận.
Đối với Sokfarm, việc quản lý vùng nguyên liệu là nền tảng để duy trì tính liên kết giữa cây dừa – người nông dân – nguyên liệu – sản phẩm cuối cùng.
Vùng nguyên liệu được kiểm tra thực tế và đối chiếu với hồ sơ trong quá trình đánh giá chứng nhận hữu cơ.
Sau vùng nguyên liệu, hệ thống tiếp tục được kiểm tra tại nhà máy.
Đánh giá viên có thể theo dõi thực tế các công đoạn sản xuất và đối chiếu với quy trình, hồ sơ quản lý của doanh nghiệp.
Các nội dung có thể được xem xét gồm:
Mục tiêu không đơn thuần là kiểm tra một nhà máy có sạch hay không, mà là xác minh hệ thống kiểm soát có được thực hiện đúng và có khả năng bảo vệ tính toàn vẹn của sản phẩm hữu cơ hay không.
Đoàn đánh giá Control Union kiểm tra thực tế quy trình và hệ thống kiểm soát tại nhà máy Sokfarm.
Nội dung chi tiết về quá trình này đã được Sokfarm chia sẻ trong bài “Quy trình đánh giá nhà máy theo tiêu chuẩn hữu cơ diễn ra như thế nào?”.
4. Kiểm tra khả năng truy xuất nguồn gốc
Một hệ thống hữu cơ cần có khả năng kết nối thông tin giữa các mắt xích trong chuỗi sản xuất.
Đánh giá viên có thể lựa chọn một lô sản phẩm và yêu cầu doanh nghiệp truy xuất ngược từ thành phẩm về nguyên liệu. Ngược lại, từ một lô nguyên liệu, doanh nghiệp cũng cần có khả năng xác định nguyên liệu đó được sử dụng cho những sản phẩm hoặc lô sản xuất nào.
Thông tin truy xuất có thể liên quan đến:
Vùng nguyên liệu → lô nguyên liệu → tiếp nhận → sản xuất → thành phẩm → tồn kho → xuất bán.
Khả năng truy xuất giúp doanh nghiệp và tổ chức chứng nhận kiểm chứng tính nhất quán của dữ liệu, đồng thời tạo cơ sở để xác định nguồn gốc của sản phẩm khi cần.
Kiểm tra và đối chiếu thông tin truy xuất nguồn gốc trong quá trình đánh giá tại nhà máy Sokfarm.
5. Lấy mẫu để kiểm nghiệm khi cần thiết
Bên cạnh đánh giá hồ sơ và thực tế sản xuất, tùy chương trình chứng nhận và kế hoạch đánh giá, tổ chức chứng nhận có thể lấy mẫu nguyên liệu hoặc thành phẩm để gửi phòng thí nghiệm phân tích.
Tại Sokfarm, trong các đợt đánh giá chứng nhận hữu cơ, mẫu sản phẩm có thể được kiểm nghiệm với phạm vi phân tích rộng, gần 800 chỉ tiêu, trong đó có nhiều chỉ tiêu liên quan đến dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
Kết quả kiểm nghiệm được xem xét cùng với các thông tin thu thập từ hồ sơ và đánh giá thực tế. Việc kiểm nghiệm vì vậy là một phần trong hệ thống xác minh, chứ không phải yếu tố duy nhất quyết định một sản phẩm có đáp ứng yêu cầu chứng nhận hay không.
Lưu ý: phạm vi và số lượng chỉ tiêu kiểm nghiệm có thể thay đổi tùy sản phẩm, chương trình chứng nhận và yêu cầu của từng đợt lấy mẫu.
6. Xem xét điểm không phù hợp và hành động khắc phục
Nếu phát hiện nội dung chưa đáp ứng yêu cầu áp dụng, tổ chức chứng nhận có thể ghi nhận NC – Non-Conformity (điểm không phù hợp).
Doanh nghiệp khi đó cần xác định nguyên nhân, đưa ra biện pháp khắc phục và cung cấp bằng chứng theo yêu cầu trong thời hạn quy định.
Tùy mức độ và tính chất của NC, yêu cầu xử lý có thể khác nhau. Vì vậy, việc xuất hiện NC không đồng nghĩa với việc chứng nhận ngay lập tức bị mất; doanh nghiệp cần thực hiện đúng quy trình khắc phục và chờ tổ chức chứng nhận xem xét theo quy định của chương trình áp dụng.
Đây cũng là một cơ chế giúp doanh nghiệp nhận diện những điểm cần cải thiện và liên tục hoàn thiện hệ thống quản lý.
7. Xem xét kết quả để duy trì chứng nhận
Sau khi hoàn tất các nội dung đánh giá, kết quả từ hồ sơ, vùng nguyên liệu, nhà máy và các hoạt động xác minh liên quan sẽ được tổng hợp để xem xét theo quy trình của tổ chức chứng nhận.
Khi doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu áp dụng và hoàn thành những hành động khắc phục cần thiết, chứng nhận có thể được tiếp tục duy trì theo quy định của chương trình.
Như vậy, quá trình chứng nhận không kết thúc ở thời điểm doanh nghiệp nhận được giấy chứng nhận. Việc duy trì sự phù hợp mới là phần quan trọng của một hệ thống hữu cơ lâu dài.
Tại Sokfarm, các hoạt động đánh giá liên quan đến chứng nhận hữu cơ được thực hiện bởi Control Union theo các chương trình chứng nhận mà doanh nghiệp áp dụng.
Đánh giá độc lập có vai trò quan trọng vì việc xác minh không chỉ dựa trên thông tin do doanh nghiệp tự công bố. Tổ chức chứng nhận có thể kiểm tra hồ sơ, khảo sát thực tế, đối chiếu dữ liệu và thực hiện các hoạt động lấy mẫu, xác minh theo yêu cầu.
Điều này tạo thêm một lớp kiểm chứng độc lập giữa cam kết của doanh nghiệp và việc đáp ứng các yêu cầu của chương trình chứng nhận.
Một sản phẩm hữu cơ không được tạo nên chỉ bởi một vùng nguyên liệu hay một quy trình sản xuất riêng lẻ.
Giá trị của sản phẩm đến từ sự kết nối của nhiều yếu tố: nguồn nguyên liệu được quản lý phù hợp, quy trình sản xuất được kiểm soát, hồ sơ minh bạch, khả năng truy xuất và quá trình đánh giá độc lập.
Khi các mắt xích này được kết nối, doanh nghiệp có thể chứng minh rõ hơn hành trình của sản phẩm thay vì chỉ đưa ra một lời cam kết.
Đối với Sokfarm, đây cũng là lý do việc duy trì các chương trình chứng nhận hữu cơ được xem là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự nhất quán từ người nông dân, đội ngũ sản xuất đến hệ thống quản lý.
Phía sau một chai mật hoa dừa hay một sản phẩm từ mật hoa dừa là cả một chuỗi hoạt động bắt đầu từ những vườn dừa.
Người nông dân thực hiện việc chăm sóc và quản lý vùng nguyên liệu. Đội ngũ Sokfarm tiếp nhận và chế biến nguyên liệu tại nhà máy. Hệ thống hồ sơ kết nối các công đoạn. Và tổ chức chứng nhận độc lập thực hiện các hoạt động đánh giá theo chương trình chứng nhận áp dụng.
Mỗi mắt xích đều góp phần tạo nên tính minh bạch của sản phẩm.
Vì vậy, khi nhìn thấy một chứng nhận hữu cơ trên bao bì, điều đáng quan tâm không chỉ là “sản phẩm có chứng nhận hay không?”, mà còn là “chứng nhận đó được kiểm chứng và duy trì như thế nào?”
Mỗi chứng nhận trên bao bì là một phần của hành trình kiểm chứng từ vùng nguyên liệu, sản xuất đến thành phẩm.
Đó cũng là câu chuyện Sokfarm muốn chia sẻ: đằng sau một sản phẩm hữu cơ là một hành trình kiểm chứng liên tục, từ vùng nguyên liệu đến thành phẩm.
Với Sokfarm, chứng nhận hữu cơ không phải là đích đến cuối cùng.
Đó là một hệ thống cần được duy trì thông qua việc quản lý vùng nguyên liệu, kiểm soát sản xuất, lưu trữ hồ sơ, truy xuất nguồn gốc và liên tục đáp ứng các yêu cầu của chương trình chứng nhận.
Sokfarm tin rằng sự minh bạch không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của tổ chức chứng nhận mà còn giúp người tiêu dùng hiểu rõ hơn về hành trình tạo ra sản phẩm mình đang sử dụng.
Từ cây dừa Trà Vinh đến thành phẩm, mỗi bước đều cần được kiểm soát, ghi nhận và có thể kiểm chứng.
Sự minh bạch trong từng khâu từ vùng nguyên liệu đến thành phẩm là nền tảng để Sokfarm xây dựng niềm tin với người tiêu dùng.
Chứng nhận hữu cơ có được đánh giá định kỳ không?
Có. Doanh nghiệp cần duy trì sự phù hợp với các yêu cầu của chương trình chứng nhận trong quá trình hoạt động và trải qua các hoạt động đánh giá theo quy định của chương trình áp dụng.
Ai đánh giá chứng nhận hữu cơ tại Sokfarm?
Các hoạt động đánh giá chứng nhận hữu cơ tại Sokfarm được thực hiện bởi Control Union theo các chương trình chứng nhận mà doanh nghiệp áp dụng.
Quá trình kiểm chứng chứng nhận hữu cơ gồm những bước nào?
Tùy chương trình chứng nhận, quá trình có thể bao gồm rà soát hệ thống quản lý, đánh giá vùng nguyên liệu, đánh giá nhà máy, kiểm tra truy xuất nguồn gốc, lấy mẫu kiểm nghiệm khi cần và xem xét các điểm không phù hợp trước khi duy trì chứng nhận.
Thành phẩm hữu cơ có được kiểm nghiệm không?
Có thể có. Tùy chương trình chứng nhận và kế hoạch đánh giá, thành phẩm hoặc nguyên liệu có thể được lấy mẫu để phân tích. Tại Sokfarm, mẫu sản phẩm trong quá trình đánh giá có thể được kiểm nghiệm với phạm vi hơn 800 chỉ tiêu.
Nếu phát hiện NC thì chứng nhận có bị mất ngay không?
Không phải mọi NC đều đồng nghĩa với việc mất chứng nhận. Doanh nghiệp cần thực hiện hành động khắc phục theo yêu cầu và thời hạn của tổ chức chứng nhận; việc xử lý phụ thuộc vào tính chất và mức độ của điểm không phù hợp.
Vì sao truy xuất nguồn gốc quan trọng với sản phẩm hữu cơ?
Truy xuất nguồn gốc giúp kết nối thông tin từ vùng nguyên liệu đến sản xuất và thành phẩm, qua đó hỗ trợ việc kiểm chứng nguồn gốc, dòng nguyên liệu và tính nhất quán của hệ thống quản lý.
Chứng nhận hữu cơ có giống kiểm nghiệm sản phẩm không?
Không. Kiểm nghiệm chỉ là một trong những hoạt động có thể được sử dụng để xác minh. Chứng nhận hữu cơ còn liên quan đến hệ thống quản lý, nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất, hồ sơ, truy xuất và nhiều yêu cầu khác tùy chương trình chứng nhận.
Một chứng nhận hữu cơ được xây dựng từ nhiều lớp kiểm soát: vùng nguyên liệu, hệ thống quản lý, nhà máy, truy xuất, kiểm nghiệm và đánh giá độc lập.
Qua hành trình này, có thể thấy rằng chứng nhận hữu cơ không đơn thuần là một biểu tượng trên bao bì. Đó là kết quả của một hệ thống được xây dựng, đánh giá và duy trì trong suốt quá trình sản xuất.
Đây cũng là một phần trong hành trình “Canh tác bền vững, chuẩn hữu cơ cùng Sokfarm” – nơi Sokfarm chia sẻ những câu chuyện phía sau quá trình canh tác, sản xuất và duy trì các tiêu chuẩn hữu cơ.
Từ một bông hoa dừa trên cây đến sản phẩm hoàn thiện, mỗi bước đều là một phần của hành trình tạo nên giá trị hữu cơ.
Bạn cần Đăng nhập blog.or Đăng ký blog.to_comment.
Danh sách bình luận (0)